π
Ανακαλύφθηκε κολοσσιαία μαύρη τρύπα με μάζα 30 δισ. φορές μεγαλύτερη από αυτήν του Ήλιου
του Αλέξη Δεληβοριά, Διδάκτορα Φυσικής
Αστρονόμοι από το Πανεπιστήμιο Durham της Αγγλίας ανακάλυψαν μία από τις μεγαλύτερες μαύρες τρύπες που έχουν βρεθεί ποτέ. Η κολοσσιαία αυτή μαύρη τρύπα, με μάζα 30 δισ. φορές μεγαλύτερη από αυτήν του Ήλιου, ανακαλύφθηκε περίπου 2,5 δισ. έτη φωτός μακριά, στον πυρήνα του λαμπρότερου γαλαξία του γαλαξιακού σμήνους Abell 1201.
Η ύπαρξη της γιγάντιας αυτής μαύρης τρύπας αποκαλύφθηκε χάρη στο φαινόμενο της βαρυτικής εστίασης, που προβλέπεται από την Γενική Θεωρία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν. Σύμφωνα με αυτό, κάθε μεγάλη συσσώρευση μάζας στρεβλώνει τον χώρο γύρω της, λειτουργώντας ως βαρυτικός φακός που παραμορφώνει και μεγεθύνει το φως των πιο απομακρυσμένων γαλαξιών που βρίσκονται πίσω της, σχηματίζοντας φωτεινά τόξα. Επειδή, μάλιστα, ο βαθμός αυτής της παραμόρφωσης εξαρτάται από την μάζα που λειτουργεί ως φακός, το φαινόμενο αυτό επιτρέπει στους αστρονόμους να την υπολογίσουν.
Σύμφωνα με τους αστρονόμους της σχετικής μελέτης, που δημοσιεύθηκε στις 28 Μαρτίου στο επιστημονικό περιοδικό Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, η μάζα της συγκεκριμένης μαύρης τρύπας βρίσκεται στο ανώτατο όριο της μάζας που θεωρητικά μπορούν να αποκτήσουν οι μαύρες τρύπες.
Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο James Nightingale, κύριος συγγραφέας της σχετικής μελέτης, «οι περισσότερες από τις μεγαλύτερες μαύρες τρύπες που γνωρίζουμε είναι ιδιαίτερα ενεργητικές, που σημαίνει ότι έλκουν τα υλικά που τις περιβάλλουν, τα οποία θερμαίνονται και εκλύουν ενέργεια με τη μορφή ακτινοβολίας σε διαφορετικά μήκη κύματος. Με το φαινόμενο, ωστόσο, της βαρυτικής εστίασης, μπορούμε πλέον να μελετήσουμε ανενεργές μαύρες τρύπες [οι οποίες δεν απορροφούν υλικά και επομένως δεν εκλύουν ακτινοβολία]».
Λαμβάνοντας εικόνες υψηλής ανάλυσης με το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble και χρησιμοποιώντας τον υπερυπολογιστή DiRAC COSMA8, οι ερευνητές προσομοίωσαν το πόσο μεγάλη μάζα θα έπρεπε να έχει η μαύρη τρύπα, ώστε να προκαλέσει την παρατηρούμενη στρέβλωση στο φως του μακρινού γαλαξία, και κατέληξαν στην αδιανόητα υψηλή τιμή των 32 δισ. ηλιακών μαζών, περίπου 8.000 φορές μεγαλύτερη από την υπερμεγέθη μαύρη τρύπα στο κέντρο του Γαλαξία μας.
Πηγές:
New Supermassive Black Hole Weighs 30 Billion Times Our Sun | IFLScience
Φωτογραφία:Στιγμιότυπο από την προσομοίωση δύο γιγάντιων μαύρων τρυπών που περιφέρονται η μία γύρω από την άλλη (Credit: NASA’s Goddard Space Flight Center; background, ESA/Gaia/DPAC)
π